Προσκοπισμός Χαλανδρίου

Έρευνα: Δημοσθένης Μαθιόπουλος "Αστακός"

Πίσω

Ένα σύντομο ιστορικό του Προσκοπισμού στο Χαλάνδρι, παρμένο από αρχεία και προσωπικές μαρτυρίες Χαλανδραίων Προσκόπων.

Η Ιστορία που παρουσιάζεται σε αυτή τη σελίδα, είναι ένα έργο που δε σταματάει ποτέ. Ανακαλύπτουμε συνέχεια νέα στοιχεία και την προσαρμόζουμε αναλόγως.

Δυστυχώς τα μέχρι τώρα στοιχεία δε μας έχουν επιτρέψει να παρουσιάσουμε με βεβαιότητα τα έτη ίδρυσης των εν ενεργεία Συστημάτων του Χαλανδρίου.

"Η Ιστορία μας έχει αντλήσει στοιχεία από τα αρχεία και τις αναμνήσεις των Δ. Γρηγορόπουλου, Δ. Μαθιόπουλου, Κ. Καλιανιώτη, Ε. Μεταξά, Κ. Κατσουλιέρη, Γ. Θεοδοσίου, Κ. Παπάζογλου, Γ. Λιοσάτου".

Τα στοιχεία με * δεν είναι επιβεβαιωμένα!

"The very concept of objective truth is fading out of the world. Lies will pass into history"
George Orwell

1927 Τον Ιούνιο ιδρύεται η 27η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών στο Χαλάνδρι από τον Ανδρέα Τριγγέτα, Πρόεδρο του Αθλητικού Ομίλου Χαλανδρίου και μετέπειτα Δημοτικού συμβούλου, στην οποία γράφτηκαν κατευθείαν 39 παιδιά.
  Τον Ιούλιο ιδρύεται και δεύτερη ομάδα, αυτή των Λυκοπούλων, δημιουργώντας έτσι «πλήρες Σύστημα».
1945 Με την απελευθέρωση της Ελλάδας από τη γερμανική κατοχή επανιδρύεται η 1η Προσκόπων στο Χαλάνδρι και ιδρύεται η 1η Παραδείσου από το Ν. Τάγκα, ως Σύστημα με τη 2η Ναυτοπροσκόπων Παλαιού Φαλήρου.
  Ο ιδρυτής της 1ης Χολαργού αναφέρει ότι την 30/9/1945 αποκολλήθηκε από την 1η Χολαργού η 4η ενωμοτία της, τα Λαγωνικά η οποία αποτελούνταν από παιδιά που έμεναν στο κάτω Χαλάνδρι. Οι δράσεις γίνονταν κάθε Πέμπτη από τον υπαρχηγό Βασίλη Αναγνωστόπουλο στο Δημοτικό σχολείο Κάτω Χαλανδρίου.
1948 Η Τοπική Εφορεία Προσκόπων Χαλανδρίου αποτελείται από δύο Ομάδες. Την 1η Προσκόπων με Αρχηγό το Δικηγόρο Γεώργιο Λιοσάτο και Υπαρχηγό τον Γεώργιο Γκίνη και τη 2η Προσκόπων με Αρχηγό τον Ιατρό Φίλιππο Μπαχώμη και Υπαρχηγό τον Παναγιώτη Καλόσακα. Τοπικός Έφορος ήταν ο Μοιρόπουλος, Διευθυντής του Υπουργείου ανοικοδομήσεως.
  * Πιθανή ίδρυση 3ης Προσκόπων.
1949 Παραιτείται ο Γεώργιος Γκίνης από Υπαρχηγός της 1ης Ομάδας λόγω στράτευσης του και τη θέση ανέλαβε ο Σπύρος Σούστας. Στην πορεία υπήρξε διαφωνία μεταξύ Λιοσάτου και Σούστα με αποτέλεσμα η 1η Προσκόπων να διαλυθεί και ο Λιοσάτος να ιδρύσει το 4ο Ναυτοπροσκόπων με έδρα τα καταστήματα ιδιοκτησίας Παπαδημητρίου, εκεί που σήμερα στεγάζεται το Ταχυδρομείο (Θουκυδίδου και Σωκράτους).
1950 Τον Οκτώβριο ιδρύεται ο Τοπικός Προσκοπικός Σύνδεσμος Χαλανδρίου με 26 μέλη.
1951 Το 3ο Προσκόπων βραβεύεται από τη Βασίλισσα Φρειδερίκη για τη συμμετοχή του στον έρανο για τη "Φανέλλαν του Στρατιώτου".
  Παραχωρείται στην Τοπική Εφορεία Προσκόπων Χαλανδρίου μεγάλη λυόμενη λέσχη τύπου Rommer το λεγόμενο "Τολ" το οποίο τοποθετείται στη ρεματιά του Χαλανδρίου στο ύψος του προφήτη Ηλία.
  Δωρίζεται από την Ελένη Ματζουράνη, έκταση 13 στρεμμάτων στη Ραφήνα στον Τοπικό Προσκοπικό Σύνδεσμο Χαλανδρίου για τη δημιουργία Κατασκήνωσης.
1953 Τον Αύγουστο οι Ομάδες της Τοπικής Εφορείας εγκαταλείπουν το χώρο της κατασκήνωσης τους στο Κιάτο και συνδράμουν στους σεισμούς της Ζακύνθου.
1954 Την 21η Οκτωβρίου επανιδρύεται η 1η Αγέλη Λυκοπούλων με Αρχηγό την Χαρά Λαντσίδου.
  Ιδρύεται το 5ο Αεροπροσκόπων με λέσχη στην οδό Αριστείδου και Παπάγου από τον Βασίλη Δεμερτζή, πιλότο της πολιτικής Αεροπορίας.
 

* Κάπου εδώ χρονικά τερματίζουν τη λειτουργία τους το 2ο Προσκόπων και το 3ο Προσκόπων.

1956 Βραβεύεται ο Τοπικός Έφορος Χαλανδρίου Γεώργιος Λιοσάτος από τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΠ, Σοφιανού στο Ζηρίνειο της Κηφισιάς.
1957 Οι Προσκοπικές Ομάδες της Αγίας Παρασκευής εντάσσονται προσωρινά στην Τοπική Εφορεία Χαλανδρίου.
 

Στο Χαλάνδρι λειτουργούν 3 Ομάδες Προσκόπων (1η ,4η ,5η) με σύνολο δύναμης 6 Βαθμοφόροι και 48 παιδιά και μια Αγέλη Λυκοπούλων (1η). Λειτουργεί επίσης Τοπικός Προσκοπικός Σύνδεσμος με 20 τακτικά μέλη και 15 αρωγά.

1958 Τον Μάιο επανιδρύεται το 3ο Προσκόπων στο Πολύδροσο από τον Αντώνη Γκίνη, βοηθό Τοπικού Εφόρου.
 

Βαθμοφόροι και γονείς των Συστημάτων αποφασίζουν ότι το "Τολ" δεν είναι πλέον σε θέση να καλύψει τις ανάγκες τους και έτσι νοικιάζονται δύο καινούριες Προσκοπικές λέσχες, η πρώτη στην οδό Αμαρουσίου και η δεύτερη στην οδό Αγίας Παρασκευής, δίπλα στον Άγιο Γεώργιο.

 

Στις 30 Δεκεμβρίου ιδρύεται η 4η Αγέλη Λυκοπούλων.

1959 Τον Οκτώβριο ιδρύεται η 3η Αγέλη και το Δεκέμβριο επανιδρύεται το 2ο Προσκόπων.
 

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 οι Προσκοπικές ομάδες του Χαλανδρίου, διοργανώνουν στο Τολ των Προσκόπων στη ρεματιά, μεγάλη Προσκοπική επίδειξη με κατασκευές και παιχνίδια.

1961 Στις 10 Ιανουαρίου ιδρύεται το 6ο Προσκόπων Χαλανδρίου, στην περιοχή των Βριλησσίων.
1962 Σε διαγωνισμό Ενωμοτιών, της Περιφέρειας Αθηνών που πραγματοποιήθηκε στον Πύργο Βασιλίσσης (Πυ.Βα.), οι Ενωμοτίες του 4ου Ναυτοπροσκόπων, Δελφίνια και Γλάροι βραβεύονται για τις καλύτερες κατασκευές.
1963 Το βράδυ της 25ης Αυγούστου μεγάλη φωτιά εκδηλώθηκε στην Πεντέλη. Κλιμάκιο της Τοπικής Εφορείας Φλύας, με επικεφαλής τον Τοπικό Έφορο Λιοσάτο, τον Έφορο Διοικήσεως Κάλφα, Βαθμοφόρους καθώς και 25 προσκόπους ενισχύουν για 13 ώρες τις ομάδες πυρόσβεσης. Δημόσιος έπαινος στους Προσκόπους του Χαλανδρίου από τις αρχές.
  Η 2η Προσκόπων έτυχε της πιο μεγάλης διακρίσεως και σε διαγωνισμό 144 ομάδων στο Προσκοπικό κέντρο ΠΥ-ΒΑ, με Αρχηγό τον Αντώνη Γκίνη, οι ενωμοτίες Βάτραχοι και Αετοί κατέλαβαν την 1η και 3η θέση αντίστοιχα, αναγκάζοντας τις ενωμοτίες των Αναβρύτων να πλασαριστούν στην 4η και κάτω θέσεις.
1964 * Λόγω έλλειψης Βαθμοφόρων τα Συστήματα 3ο, 4ο, 5ο Χαλανδρίου και το 6ο Βριλησσίων συγχωνεύονται με το 1ο και το 2ο.
1965 Επανιδρύεται το 3ο Προσκόπων στον Άγιο Αθανάσιο Πολυδρόσου.
1967 Επανιδρύεται το 6ο Προσκόπων Βριλησσίων.
1974

Κατά την περίοδο της επιστράτευσης οι Πρόσκοποι του 2ου Προσκόπων συμμετέχουν στην οργάνωση του Νοσοκομείου στο Κολέγιο.

1976 Στις 12 Μαΐου αναγνωρίσθηκε από το ΣΕΠ η λειτουργία των Συστημάτων 1ο Χαλανδρίου, 2ο Χαλανδρίου, 3ο Πολυδρόσου και 4ο Βριλησσίων.
1978 Απονέμεται στο 2ο Προσκόπων το “Μαραθώνιον έπαθλον 1977” από την Περιφέρεια Προσκόπων Ανατολικής Αττικής.
 

Τερματίζουν τη λειτουργία τους τα Συστήματα 1ο και 3ο.

1981 Το Φεβρουάριο, στο σεισμό της Αθήνας, το 2ο Προσκόπων συνδράμει με στήσιμο σκηνών στο Χαλάνδρι.
1986 Το 2ο Προσκόπων γίνεται μικτό και δίνει τη δυνατότητα στα κορίτσια της περιοχής μας να γνωρίσουν και να βιώσουν τον Προσκοπικό τρόπο ζωής. Είναι από τα πρώτα Συστήματα στην Ελλάδα που εφάρμοσαν την Συνεκπαίδευση, την κοινή δηλαδή παρουσία αγοριών και κοριτσιών στα τμήματα και τις Προσκοπικές δραστηριότητες.
 

Το Σεπτέμβριο, στο σεισμό της Καλαμάτας, συνδράμει με έρανο και αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας.

1987 Ιδρύεται στην Πεντέλη το 1ο Δασοπροσκόπων από Βαθμοφόρους του 4ου Βριλησσίων.
1988 Το Διοικητικό Συμβούλιο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων, απένειμε το "Μετάλλιο Ευδόκιμης Υπηρεσίας" στο 2ο Προσκόπων για την πολυετή προσφορά του.
  Επανιδρύεται το 1ο Χαλανδρίου από τον Νίκο Κάρνιακ, Βαθμοφόρο του 2ου Χαλανδρίου ως 1ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Μεταμόρφωσης στεγαζόμενο στον οικίσκο πίσω από τον Ιερό Ναό Μεταμόρφωσης.
1989 Το 1ο μετονόμάζεται σε 3ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων Μεταμόρφωσης και μετακομίζει σε ένα υπόγειο πολυκατοικίας στην οδό Ταϋγέτου, παραχωρημένο από την οικογένεια Λαμπροπούλου.
1992 Ανιχνευτές και Βαθμοφόροι του 2ου Προσκόπων σώζουν λουόμενο από πνιγμό κατά τη διάρκεια κατασκήνωσης στο Κάτω Λουτρό Κορινθίας. Απονέμεται έπαινος από το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων.
 

Απονομή από το ΔΣ του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού το Αργυρό μετάλλιο, για την συνεχή παρουσία και βοήθεια μελών του 2ου Προσκόπων και του 3ου Ναυτοπροσκόπων στον ετήσιο έρανο.

1994 Μέλη του 2ου Προσκόπων συμμετέχουν στη πανευρωπαϊκή κατασκήνωση “Eurojam” της Ολλανδίας.
  Παραχωρείται στο 3ο Ναυτοπροσκόπων ο οικίσκος του κληροδοτήματος Μιχαήλ. Η κακή κατάσταση του νέου κτιρίου και η μεταφορά από την Ταϋγέτου είχε ως αποτέλεσμα το Σύστημα να χάσει τα περισσότερα μέλη του.
1995 Η Περιφέρειας Ανατολικής Αττικής αποφασίζει την αλλαγή ειδικότητας του 3ου Συστήματος από Ναυτοπροσκοπικό σε Αεροπροσκοπικό και αφού έμεινε ανοιχτό για 3 - 4 μήνες τερμάτισε την λειτουργία του.
  Στον σεισμό του Αιγίου, δεκαμελής αποστολή του 2ου Προσκόπων βοηθάει στο στήσιμο των σκηνών. Έπαινος από το ΣΕΠ σε όσους συμμετείχαν.
1996

Τον Οκτώβριο επανιδρύθηκε το 3ο Ναυτοπροσκόπων με Αρχηγό Συστήματος τον Στέλιο Τζιανετόπουλο, Βαθμοφόρο του 1ου Γαλατσίου και στεγάστηκε στον οικίσκο πίσω από την εκκλησία της Μεταμόρφωσης καθώς ο δικός του χώρος ανακαινιζόταν.

1997 Τον Οκτώβριο ανεβαίνει στο διαδίκτυο η πρώτη ιστοσελίδα του 3ου Ναυτοπροσκόπων, σχεδιασμένη από τον Αρχηγό Ομάδας Δήμο Θανάσουλα. Έτσι γίνεται το δεύτερο Σύστημα Πανελλαδικά που αποκτά και ηλεκτρονική παρουσία μετά το 2ο Πάτρας.
 

Τον Οκτώβριο επανιδρύεται η 3η Κοινότητα Ανιχνευτών.

1998 Ο Φεβρουάριος βρίσκει τα δύο Συστήματα του Χαλανδρίου να αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα μελών. Το 2ο Προσκόπων έχει ανάγκη Βαθμοφόρων ενώ το 3ο Ναυτοπροσκόπων έχει ανάγκη παιδιών. Έτσι μετά από πρόσκληση του Τοπικού Εφόρου, οι Βαθμοφόροι και των δύο Συστημάτων αποφασίζουν τη συγχώνευση με χώρο συγκεντρώσεων την λέσχη του 2ου Συστήματος (2ο Δημοτικό σχολείο), μέχρι και τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς.
 

Το Σεπτέμβριο οι Βαθμοφόροι του 3ου αποχωρούν, αναγκάζοντας το Σύστημα να αναστείλει για ακόμα μια φορά τη λειτουργία του.

1999 Τον Αύγουστο μέλη του 2ου Προσκόπων συμμετέχουν στη Παγκόσμια κατασκήνωση “Jamboree” της Χιλής.
 

Το Σεπτέμβριο στο σεισμό της Πάρνηθας, Βαθμοφόροι της Τοπικής Εφορείας Χαλανδρίου, βοηθούν στον απεγκλωβισμό ατόμων στο κτήριο της Ρικομέξ. Δεκαπενταμελής ομάδα βοηθάει στο στήσιμο 3.000 και πλέον σκηνών που στήθηκαν από το ΣΕΠ. Βαθμοφόροι προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη στους ανθρώπους των καταυλισμών και διοργανώνουν ψυχαγωγικά προγράμματα για τα παιδιά των καταυλισμών. Έπαινος από το ΣΕΠ σε όσους συμμετείχαν.

 

Το Νοέμβριο ο Τοπικός Έφορος Χαλανδρίου, Κώστας Καλλιανιώτης επανιδρύει το 3ο Σύστημα Προσκόπων. Μετά την επανίδρυση του, ανέλαβε προσωρινά τη διοίκηση του, εγκατέστησε την ΕΚΣ και ανέθεσε στην Έφη Μουζάκη, Βαθμοφόρο της Τοπικής Εφορείας να αναλάβει την Αρχηγία. Ο Τοπικός Έφορος έκανε και τις πρώτες επαφές με το Δήμο Χαλανδρίου για την εξασφάλιση, της επιστροφής του 3ου Προσκόπων στον ανακαινισμένο πλέον χώρο, που είχε δοθεί το 1994. Παράλληλα έγιναν προσπάθειες να μας παραχωρηθεί ολόκληρο το κτίριο, μιας και το κληροδότημα Μιχαήλ, ανέφερε τη στέγαση κέντρου νεότητας.

2000 Το 2ο Προσκόπων συμμετέχει σε συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.
2002 Παραιτείται ο Τοπικός Έφορος Χαλανδρίου Κώστας Καλλιανιώτης και μετά από 2 ανεπιτυχείς γύρους εκλογών η Τοπική μας Εφορεία τερματίζει τη λειτουργία της.
2005 Το 3ο Προσκόπων πέρασε άλλη μια δύσκολη χρονιά. Αρκετοί βαθμοφόροι αποχώρησαν λόγω επαγγελματικών και στρατιωτικών υποχρεώσεων με αποτέλεσμα ο Αρχηγός του, Δήμος Γρηγορόπουλος να πάρει απόφαση συγχώνευσης Ομάδας και Κοινότητας με το 4ο Σύστημα Προσκόπων Βριλησσίων, ενώ η Αγέλη τερμάτισε τη λειτουργία της.
 

Τον Αύγουστο μέλη του 3ου Συστήματος συμμετέχουν στη πανευρωπαϊκή κατασκήνωση “Eurojam” της Αγγλίας.

2006 Τον Απρίλιο η 3η Ομάδα αποκολλήθηκε από τα Βριλήσσια ενώ τον Οκτώβρη επαναλειτούργησε η 3η Αγέλη.
2007 Το Μάρτιο επανιδρύεται η 3η Κοινότητα η οποία ξεκίνησε κοινές δράσεις με την 2η Χαλανδρίου.
 

Τον Αύγουστο μέλη των 2 Συστημάτων συμμετέχουν στη Παγκόσμια κατασκήνωση “Jamboree” της Αγγλίας.

 

Το Σεπτέμβριο Βαθμοφόροι των  Συστημάτων, βοήθησαν στις πυρκαγιές σε Ζαχάρω και Ολυμπία, "Εύφημος μνεία" στα Συστήματα και τους βαθμοφόρους τους από το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων.

2008 Ο Αρχηγός Ομάδας του 3ου Δημοσθένης Μαθιόπουλος σχεδίασε τα νέα σήματα του κλάδου Προσκόπων και του Προσκοπικού Δικτύου.
2009 Το 2ο Προσκόπων αποκτά δικιά του λέσχη μετά από χρόνιες προσπάθειές του Αρχηγού του, Ιωάννη Στόκα, παραχωρημένη από το Δήμο Χαλανδρίου.
2010 Τον Οκτώβριο ξεκινάει επίσημα τη λειτουργία της η Ένωση Παλαιών Προσκόπων 2ου Χαλανδρίου.
 

Τον Οκτώβριο η ενωμένη Κοινότητα Χαλανδρίου ξεκινά κοινές δράσεις με την 4η Βριλησσίων με Αρχηγό τον Κώστα Κιούση "Αγριόχοιρο" της 4ης Βριλησσίων.

 

Τον Ιούνιο τα 2 Συστήματα σε συνεργασία με το Δήμο Χαλανδρίου διοργάνωσαν τον καθαρισμό της ρεματιάς του Χαλανδρίου, ύψος Προφήτη Ηλία, δράση αφιερωμένη στα 100 χρόνια του Ελληνικού Προσκοπισμού.

2011 Τον Ιούνιο τα 2 Συστήματα σε συνεργασία με το Δήμο Χαλανδρίου διοργάνωσαν τον καθαρισμό της ρεματιάς του Χαλανδρίου, ύψος Αγίου Αθανασίου.
 

Τον Αύγουστο μέλη των 2 Συστημάτων συμμετέχουν στη Παγκόσμια κατασκήνωση “Jamboree” της Σουηδίας.

2013

Τον Ιανουάριο το Διοικητικό Συμβούλιο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων, απένειμε το "Μετάλλιο Ευδόκιμης Υπηρεσίας" στο 3ο Προσκόπων για την πολυετή προσφορά του.

 

Τον Αύγουστο η Κοινότητα Ανιχνευτών Χαλανδρίου - Βριλησσίων πραγματοποίησε μια από τις πιο συγκινητικές δράσεις της, το "ταξίδι" σε Ίμβρο και Κωνσταντινούπολη.

2014 Τον Σεπτέμβριο η 2η Κοινότητα αποσπάται από την ενωμένη Κοινότητα Χαλανδρίου - Βριλησσίων και τον Ιανουάριο του 2015 ακολουθεί η 3η Κοινότητα.
2016 Τον Μάρτιο Βαθμοφόροι του 3ου Προσκόπων πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού της Προσκοπικής στολής και τον Οκτώβριο ο Αρχηγός του Δημοσθένης Μαθιόπουλος ανέλαβε τον επανασχεδιασμό του συνόλου των σημάτων του ΣΕΠ.
  Τον Οκτώβριο ιδρύεται το 2ο Προσκοπικό Δίκτυο το οποίο τερματίζει τη λειτουργία του μετά από ένα χρόνο.
2017 Το 2ο Προσκόπων αποκτά νέα μεγαλύτερη λέσχη μετά από προσπάθειές της Αρχηγού του Μαρίας Ραφαηλίδου, παραχωρημένη από το Δήμο Χαλανδρίου.
  Το Σεπτέμβριο ιδρύεται 2η Αγέλη Λυκοπούλων του 3ου Προσκόπων η οποία τερμάτισε τη λειτουργία της μετά από ενα χρόνο.
  Οι 2 Κοινότητες του Χαλανδρίου ξεκινούν για μια ακόμα φορά κοινές δράσεις.
  Τον Αύγουστο Βαθμοφόροι των  Συστημάτων, βοήθησαν στην Πυρκαγιά του Καλάμου.
  Το Νοέμβριο Ανιχνευτές και Βαθμοφόροι συνδράμουν στην αποκατάσταση των ζημιών από τις πλημμύρες της Μάνδρας.
2018 Τον Ιούλιο Βαθμοφόροι των Συστημάτων, βοήθησαν στην Πυρκαγιά στο Μάτι.
  Το 3ο Σύστημα προσθέτει τη "γειτονιά" στο όνομα του και πλέον ονομάζεται επίσημα 3ο Σύστημα Προσκόπων Τούφας Χαλανδρίου.
2019 Τον Ιανουάριο ιδρύεται το 3ο Προσκοπικό Δίκτυο.